Geneza metody Brain Gym – osobiste doświadczenie Paula Dennisona
Paul Dennison, szukając sposobu na wyjście z własnej dysleksji oraz problemów ze wzrokiem, opracował metodę, która później została nazwana Gimnastyką Mózgu (Brain Gym). Już w czasie pracy w szkole, w 1969 roku, otworzył w Kalifornii swój pierwszy ośrodek szkoleniowy – Valley Remedial Group Center. To tam prowadził zajęcia wspierające proces nauki.
Poszukując skuteczniejszych sposobów radzenia sobie z trudnościami w uczeniu się, zauważył, że osoby mające problemy z czytaniem często wykazują ograniczoną motorykę ciała oraz słabszą świadomość ruchu. Zwrócił także uwagę na to, że niektóre osoby posługują się głównie ruchami jednostronnymi, na przykład podczas pisania. Odbywa się to często kosztem strony niedominującej, zamiast we współpracy i koordynacji obu stron ciała.
Powstanie kanonu ćwiczeń Gimnastyki Mózgu
Na początku lat 70. powstał kanon ćwiczeń, które poprzez zrównoważenie pracy półkul mózgowych aktywizują pełne funkcjonowanie mózgu. W ten sposób harmonizują ciało i umysł, poprawiają efektywność uczenia się oraz pozytywnie wpływają na funkcje poznawcze.
Jest to system prostych ćwiczeń ruchowych, zgodnych z naturalnymi potrzebami ciała i umysłu człowieka.
Podstawy teoretyczne i inspiracje metody
Podstawą metody stała się Kinezjologia Stosowana Johna Thie oraz jego koncepcja Dotyku dla Zdrowia (Touch for Health). Dennison połączył w niej elementy psychologii rozwojowej i eksperymentalnej oraz pedagogiki, w tym wiedzę dotyczącą etapów rozwoju dziecka. Wykorzystał również zagadnienia z zakresu anatomii, neurofizjologii i optometrii.
Do metody włączył ćwiczenia pochodzące z Treningu Widzenia, elementy akupresury Jin Shin Jitsu oraz ruchy wykorzystywane w tańcu współczesnym. Opierając się na własnym doświadczeniu zdobytym podczas maratonów, dodał także elementy lekkoatletyki.
Za podstawy merytoryczne Kinezjologia Edukacyjna uznaje między innymi filozofię J. Piaget, integrację sensoryczną według M. Montessori i A. J. Ayres, a także dorobek pionierów pracy z ciałem – F. M. Alexandra oraz M. Feldenkraisa.
Osiągnięcia naukowe i wyróżnienia
Według informacji opublikowanych w „Educational Kinesiology & Brain Gym”, Uniwersytet Południowej Kalifornii przyznał Paulowi Dennisonowi w 1975 r. nagrodę Stowarzyszenia Zawodowego Nauczycieli Phi Delta Kappa, za wybitne osiągnięcia badawcze w dziedzinie edukacji.
Współpraca z Gail Dennison i rozwój Kinezjologii Edukacyjnej
Na początku lat 80. dr Dennison rozpoczął współpracę z Gail Hargrove, swoją przyszłą żoną. Do dziś oboje są członkami International Faculty for Brain Gym i aktywnie angażują się w działania na rzecz redefinicji procesów uczenia się, zgodnie z przyjętymi przez siebie założeniami.
Gail Dennison jest również wydawcą Brain Gym Journal. Dziedzinę, którą się zajmują, wspólnie nazwali Kinezjologią Edukacyjną (Edu-K) i zdefiniowali ją jako „naukę poprzez ruch”. Według autorów jest to program aktywizacji naturalnych mechanizmów pracy mózgu poprzez fizjologiczny ruch ciała.
Badania nad ruchem a rozwojem mowy, czytania i pisania
Prowadząc badania, zwrócili uwagę, że dzieci, które we wczesnym dzieciństwie wykazywały zaburzenia połykania i gryzienia, później uczyły się mówić. Zauważyli również, że dzieci, które pomijały etap raczkowania i od razu zaczynały chodzić, a także te, które przy nauce chodzenia korzystały z chodzików, częściej doświadczały trudności w procesie nauki.
Badając przyczyny problemów z uczeniem się, twórcy metody dostrzegli wyraźne zależności między ruchem a rozwojem mowy oraz umiejętnościami czytania i pisania. Ćwiczenia Gimnastyki Mózgu składają się z ruchów wykonywanych przez dzieci w pierwszych latach życia, niezbędnych do prawidłowego rozwoju koordynacji oczu, uszu, rąk oraz całego ciała.
Kinezjologia Edukacyjna, poprzez aktywowanie określonych wzorców ruchowych, może być traktowana jako forma psychosomatycznej rehabilitacji, zarówno w pracy z dziećmi i młodzieżą, jak i z osobami dorosłymi.
Rozpowszechnienie i uznanie metody na świecie
Dzięki swojej skuteczności, już w latach 80. metoda zaczęła cieszyć się dużą popularnością na całym świecie. Na początku lat 90., w Stanach Zjednoczonych, zdobyła trzecie miejsce w prestiżowym konkursie „Współczesne technologie edukacyjne”. Została wówczas wyróżniona jako metoda, która „pokazuje w praktyce możliwości wykorzystania naturalnego ruchu fizycznego, niezbędnego do organizowania pracy mózgu i ciała podczas uczenia się”.
Weryfikacja skuteczności i zakres zastosowań
Przez ostatnie 40 lat, w ponad 80 krajach na świecie, każde z ćwiczeń było wielokrotnie weryfikowane, analizowane i sprawdzane pod kątem skuteczności w rozwijaniu naturalnego potencjału oraz stymulowaniu rozwoju mózgu.
Dotyczyło to nie tylko dzieci, lecz także osób dorosłych i starszych. Obejmowało również działania o charakterze profilaktycznym, takie jak profilaktyka choroby Alzheimera.
Gimnastyka Mózgu jako system uczenia się i rozwoju
Gimnastyka Mózgu to system wspierający efektywne uczenie się oraz pełniejsze wykorzystanie własnego potencjału. Metoda znajduje zastosowanie nie tylko w nauce, ale także w sporcie oraz w obszarach związanych z muzyką i sztuką.
Przy regularnym stosowaniu, już kilka minut ćwiczeń dziennie może przynieść zauważalne efekty w codziennym funkcjonowaniu, na przykład poprawę koordynacji ruchowej. Jej dużą zaletą jest prostota, dostępność oraz szerokie możliwości zastosowania.
Gail i Paul Dennison
Powrót do: O metodzie Brain Gym